QASA IYO FALASTIIN – QISO XANUUN BADAN IYO XAQ U DIRIR TAARIIKH LEH

 

Qore: Abdirahmaan Oday

Hordhac

Qasa waa mid ka mid ah meelaha ugu murugsan uguna dhibaatada badan caalamka. Waxay tahay dhul yar oo ku yaalla koonfurta dhulka Falastiin, balse leh miisaan culus oo siyaasadeed, bani'aadamnimo iyo taariikheed. Qasa waa halgamaa, waa barakacayaal, waa caruur la’aan hoy, waa qoomiyad ku dulman sharciyadii caalamiga. Qoraalkani wuxuu dul istaagayaa xaaladda Qasa, dhibta shacabka reer Falastiin, iyo doorka ay dunidu ka qaadanayso ama ka aamusan tahay.

Waa maxay Qasa?

Qasa (Gaza Strip) waa dhul xeebeed ku yaal Badda Mediterranean-ka, waxa uu u dhexeeyaa Masar iyo Israa’iil. Dhererkiisu waa qiyaastii 41km halka ballaciisuna yahay ilaa 6 ilaa 12km. Waxaa ku nool in ka badan 2.3 milyan oo qof, taasoo ka dhigaysa mid ka mid ah goobaha ugu cidhiidhisan dunida.

Xaaladda Bini’aadantinimo ee Qasa

Tan iyo markii Israa’iil ay go’doomisay Qasa sannadkii 2007, xaaladda bini’aadantinimo ayaa si xawli ah hoos ugu dhacday. Waxaa la joojiyay dhaq-dhaqaaqii xuduudaha, biyaha, korontada iyo sahayda caafimaadka. Dadka reer Qasa waxay ku nool yihiin cunto yar, shaqo la’aan baahsan, iyo cabsida joogtada ah ee duqeymaha.

Dagaalka iyo Duqeymaha

Intii u dhaxaysay 2008 illaa maanta, Israa’iil waxay fulisay weeraro joogto ah oo khasaaro ba’an u geystay dadka rayidka ah ee Qasa. Kumannaan ruux ayaa ku dhintay, boqolaal kunna waa ay dhaawacmeen. Guryaha, isbitaallada, masaajidda iyo iskuullada ayaa la burburiyay. Inta badan dhibbanayaashu waa haween, caruur iyo dad da’ ah. Waxaa la arkaa falal si cad u jebinaya sharciga dagaalka iyo qawaaniinta xuquuqda aadanaha.

Falastiin: Qoomiyad La Qabsaday Laakiin Aan Jabin

Reer Falastiin waa dad leh taariikh, dhaqan, iyo dhul ay u leeyihiin xaq buuxa. Israa’iil waxay xoog ku haysataa qeybo badan oo dhulka Falastiin ah, waxayna si nidaamsan ugu waddaa barakicinta, dhul-boobka iyo gumeysiga shacabka reer Falastiin. Si kastaba ha ahaatee, shacabka Falastiin kama harin halganka ay ugu jiraan xorriyadooda, waxayna ka adkaysanayaan duruufaha adag.

Dareenka Caalamiga ah

Inkastoo Qaramada Midoobay iyo ururo kale oo caalami ah ay marar badan ka hadleen xadgudubyada ka dhaca Qasa, haddana ficil muuqda lagama hayo. Caddaalad darro weyn ayaa jirta, halkaasoo Israa’iil lagu difaaco magacii “isa difaac” iyadoo si cad u disha dad aan waxba galabsan. Dunidu waxa ay u baahan tahay inay si dhab ah u wajahdo arrinta Falastiin oo ay taageerto xaqa shacabkaas ku nool duruufta ugu daran.

Gunaanad

Qasa waa calaamad u taagan dulmiga casriga ah. Waa markhaati taagan oo muujinaya sida bani’aadamnimo loogu tuntay. In kasta oo Israa’iil ay hub, dhaqaale iyo taageero siyaasadeed leedahay, haddana reer Falastiin waxay haystaan hal wax oo aan la burburin karin – Rajo. Waxay haystaan xaq, waxayna haystaan cududda midnimo iyo halgan.

Dunida maanta waxay u baahan tahay in codkeeda laga maqlo Qasa, lana garab istaago Falastiin. Ma jiro xorriyad laga sheekeyn karo halka dad lagu xasuuqayo oo aan dunidu indhaha ka qarsaneyso.

Falastiin waa xaq, Qasa waa geesi, Halganka wuu socdaa.